ธรรมชาติของจิต ในยามเช้าตรู่ที่อากาศบริสุทธิ์ ลองมองขึ้นไปบนท้องฟ้า… บางวันเราเห็นเมฆหมอกปกคลุม บางวันเราเห็นความกว้างใหญ่ไร้ขอบเขต จิตใจของเราก็เช่นเดียวกัน มีทั้งวันที่ขุ่นมัวและวันที่ปลอดโปร่ง ท่านพุทธทาสได้เปรียบจิตว่างเหมือนห้องที่จัดเก็บอย่างเป็นระเบียบ แม้จะมีข้าวของมากมาย แต่ทุกสิ่งล้วนอยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสม ไม่อึดอัด ไม่รกรุงรัง นี่คือความว่างที่แท้จริง… ว่างจากความวุ่นวาย แต่เต็มเปี่ยมด้วยปัญญา เมื่อจิตไม่ว่าง… ชีวิตก็ทุกข์ หลายครั้งที่เราเผลอปล่อยให้จิตใจถูกครอบงำด้วยความทุกข์ เหมือนคนตกอยู่ในห้วงนรก บางคราวร้อนรุ่มด้วยความโกรธ บางคราวมืดมนด้วยความหลง บางคราวกระหายด้วยความอยากไม่รู้จบ และบางคราวหวาดกลัวจนไร้เหตุผล แต่เมื่อใดที่จิตว่าง… ความทุกข์เหล่านั้นก็จางหาย เหมือนเมฆที่สลายไปจากท้องฟ้า เผยให้เห็นความกว้างใหญ่อันไร้ขอบเขต จิตว่างทำงานอย่างไร? เปรียบเหมือนกระจกเงาที่สะอาดบริสุทธิ์ สามารถสะท้อนทุกสิ่งได้อย่างชัดเจน ไม่บิดเบือน จิตที่ว่างพร้อมรับมือกับทุกสถานการณ์ เหมือนมือที่ว่างเปล่า… พร้อมจะหยิบจับสิ่งใดก็ได้อย่างคล่องแคล่ว เรื่องของความอยาก… มีสองทาง ลักษณะของความอยาก อยากแบบไม่มีปัญญา เหมือนคนตาบอดวิ่งไล่จับผีเสื้อ วิ่งจนเหนื่อย แต่จับไม่ได้สักที อยากแบบมีปัญญา เหมือนชาวสวนที่รู้จังหวะ เข้าใจการปลูก การรดน้ำ การเก็บเกี่ยว ลองนึกถึงสวนดอกไม้… คนตาบอดที่อยากจับผีเสื้อ วิ่งไล่จับอย่างไร้ทิศทาง นี่คือความอยากที่ปราศจากปัญญา แต่ชาวสวนผู้ชำนาญ รู้จังหวะการปลูก การรดน้ำ การเก็บเกี่ยว ทำทุกอย่างด้วยความเข้าใจ…